تاریخچه شب چله

    دیر زمانی است كه مردمان ایرانی و بسیاری از جوامع دیگر، در آغاز فصل زمستان مراسمی را برپا می‌دارند كه در میان اقوام گوناگون، نام‌ها و انگیزه‌های متفاوتی دارد. در ایران و سرزمین‌های هم‌فرهنگ مجاور، از شب آغاز زمستان با نام «شب چله» یا «شب یلدا» نام می‌برند كه همزمان با شب انقلاب زمستانی است. به دلیل دقت گاهشماری ایرانی و انطباق كامل آن با تقویم طبیعی، همواره و در همه سال‌ها، انقلاب زمستانی برابر با شامگاه سی‌ام آذرماه و بامداد یكم دی‌ماه است. هر چند امروزه برخی به اشتباه بر این گمانند كه مراسم شب چله برای رفع نحوست بلندترین شب سال برگزار می‌شود؛ اما می‌دانیم كه در باورهای كهن ایرانی هیچ روز و شبی، نحس و بد یوم شناخته نمی‌شده است. جشن شب چله، همچون بسیاری از آیین‌های ایرانی، ریشه در رویدادی كیهانی دارد.   خورشید در حركت سالانه خود، در آخر پاییز به پایین‌ترین نقطه افق جنوب شرقی می‌رسد كه موجب كوتاه شدن طول...

عید نوروز چگونه شکل گرفت

انسان‏، از نخستین ادوار زندگی اجتماعی، متوجه بازگشت و تكرار برخی از رویدادهای طبیعی، یعنی تكرار فصول شد. نیاز به محاسبه در دوران كشاورزی ، یعنی نیاز به دانستن زمان كاشت و برداشت، فصل بندی ها و تقویم دهقانی و زراعی را به وجود آورد. نخستین محاسبه فصل ها، بی گمان در همه جوامع با گردش ماه كه تغییر آن آسانتر دیده می شد صورت گرفت. و بالاخره در نتیجه نارسایی ها و ناهماهنگی هایی كه تقویم قمری، با تقویم دهقانی داشت، محاسبه و تنظیم تقویم بر اساس گردش خورشید صورت پذیرفت. سال در نزد ایرانیان از زمانی نسبتا كهن به چهار فصل سه ماهه تقسیم شده و همان طور كه ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه آورده است آغاز سال ایرانی از زمان خلقت انسان ( یعنی ابتدای هزاره هفتم از تاریخ عالم) روز هرمز از ماه فروردین بود، وقتی كه آفتاب در نصف النهار ، در نقطه اعتدال ربیعی ، و طالع سرطان بود.   پیدایش جشن نوروز جشن نوروز را به نخستین پادشاهان نسبت می دهند....

مراسم چهارشنبه سوري

يکي از آئينهاي سالانه ايرانيان چهارشنبه سوري يا به عبارتي ديگر چارشنبه سوري است. ايرانيان آخرين سه شنبه سال خورشيدي را با بر افروختن آتش و پريدن از روي آن به استقبال نوروز مي روند.   چهارشنبه سوري، يک جشن بهاري است که پيش از رسيدن نوروز برگزار مي شود. مردم در اين روز براي دفع شر و بلا و برآورده شدن آرزوهايشان مراسمي را برگزار مي کنند که ريشه اش به قرن ها پيش باز مي گردد.   مراسم ويژه آن در شب چهارشنبه صورت مي گيرد براي مراسم در گوشه و کنار کوي و برزن نيز بچه ها آتش هاي بزرگ مي افروزند و از روي آن مي پرند و ترانه (سرخي تو از من ، زردي من از تو ) مي خوانند.   ظاهرا مراسم چهارشنبه سوري برگرفته از آئينهاي کهن ايرانيان است که همچنان در ميان آنها و با اشکال ديگر در ميان باقي بازماندگان اقوام آريائي رواج دارد.   اما دکتر کورش نيکنام موبد زرتشتي و پژوهشگر در آداب و سنن ايران باستان، عقيده دارد که چهارشنبه سوري هيچ ارتباطي با ا...

عید دیدنی یا دید و بازدید نوروزی

    یکی دیگر از آیین های نوروزی ، دید و بازدید، یا "عید دیدنی" است. رسم است که روز نوروز، نخست به دیدن بزرگان فامیل، طایفه و شخصیت های علمی و اجتماعی می روند. در بسیاری از این عید دیدنی ها، همه اعضای خانواده شرکت دارند. کتاب های تاریخی و ادبی، تنها از عید دیدنی های رسمی دربارها و امیران و رئیسان خبر می دهند. « دیدن»های نوروزی از روزهای نخست فروردین - که تعطیل رسمی است- آغاز شده و گاه تا سیزده فروردین (و می گویند تا آخر فروردین) بین خویشاوندان و دوستان و آشنایان دور و نزدیک، تا پاسی از شب، به ویژه برای کسانی که نمی توانند کار روزانه را تعطیل کنند، ادامه دارد.تا زمانی که "مسافرتهای نوروزی" رسم نشده بود، در شهرها و محله هایی که آشنایی های شغلی و همسایگی و "روابط چهره به چهره" جایی داشت، دید و بازدید های نوروزی، وظیفه ای کم و بیش الزامی به شمار می رفت؛ در حالی که چه بسا آشنایانی هستند که فقط سالی یک بار، آنهم در دید و بازدیدهای نور...

بايدها و نبايدهاي آپارتمان نشيني

        نزديك به سه دهه است كه آپارتمان نشيني با همه محاسن و معايبي كه دارد در كشور ما متداول گرديده است. ازدياد جمعيت، كمبود زمين براي احداث خانه‌هاي تك واحدي، امنيت بيشتر در مجتمع‌هاي مسكوني، توان مالي شهروندان و بسياري دلايل ديگر از عواملي به شمار مي‌روند كه بر توسعه آپارتمان نشيني تاثير مستقيم مي‌گذارند. سكونت در مجتمع‌هاي مسكوني و زندگي تنگاتنگ با ديگر شهروندان و بسياري دلايل ديگر از عواملي به شمار مي‌روند كه بر توسعه آپارتمان نشيني تاثير مستقيم مي‌گذارند. سكونت در مجتمع‌هاي مسكوني و زندگي تنگاتنگ با ديگر شهروندان به هر يك از اين دلايل، ادبيات و فرهنگ خاصي مي‌طلبد كه عدم آشنايي و رعايت آنها موجب بروز كدورت‌ها و اختلاف‌هاي فراوان بين ساكنين مي‌گردد. البته يكي از علت‌هاي بروز اين اختلاف‌ها، ناآشنايي برخي از ساكنين با حقوق و تكاليفشان است. لذا در اين مختصر تلاش مي‌گردد كه عمده ترين مقررات مربوط به آپ...

دو قدم تا فرهنگسازي

      فرهنگسازي کار سختي نيست. از همين امروز مي توان شروع کرد. در زير راهنماي قدم به قدم (فقط دو قدم) فرهنگسازي توضيح داده شده است : قدم اول : خودمان را اصلاح کنيم. هر کسي در اجتماع يک "خود" است. پس اگر هر کسي خودش را اصلاح کند که همه چيز تمام است. اما کمي زحمت دارد. بايد هنجارهاي درست را جايگزين هنجارهاي غلط کرد. اگر مي بينيم کاري غلط در جامعه جا افتاده، نيازي نيست ديگران را اصلاح کرد؛ خودمان را اصلاح کنيم. فرزندمان که نسل پس از ماست را اصلاح کنيم و حداکثر در صورت توان به اطرافيانمان پيشنهاد اصلاح "خود" دهيم. قدم آخر : از پيشنهاد و انتقاد به ديگران هراسي نداشته باشيم. بگوييم. زبان خود را در مقابل عمل ناصحيح ديگران به کار بيندازيم. جامعه مال ماست. چرا بايد فلاني آنرا خراب کند؟ با علم انتقاد کنيم. يعني نادانسته چيزي نگوييم. پيشنهاد اصلاح بدهيم. اصلاح الگو نمي خواهد بلکه به اراده نياز دارد. نترسيم، ما را نمي کشند. فرهنگ! نگوييم "...

آداب و رسوم عروسی شیراز

        ٭ تهيه جهاز : خانواده عروس در خلال عقد تا عروسی دست اندر کار تهيه جهيزيه دختر هستند. اگر چه ممکن است از زمان کودکی دختر، چيزهايي برای او به مرور ايام خريده و تهيه کرده باشند ولی خريد درست جهيزيه در فاصله عقد و عروسی صورت می گيرد. معمولاًجهيزيه شامل : اسباب سفره که خود شامل : سفره, يک دست بشقاب، کارد و چنگال و .... اسباب آشپزخانه که شامل : قابلمه، جارو، و .... اسباب حمام که شامل : حوله، بقچه و سوزنی، لگنچه و تاس و .... وسايل خانه شامل : يخچال، پنکه، قالی و ... لوازم آرايش که شامل همه لوازم و وسايل آرايش خود عروس است به علاوه خلعت برای داماد که شامل : يک قواره کت و شلوار، جوراب و ... تهيه وسايل عروسی نيز به عهده داماد است که در خلال عقد و عروسی به فکر تهيه وسايل پذيرايي برای برگزاری عروسی است. برای برگزاری مجلس عروسی ساعت را خوب می کنند. بعد از طرف خانواده داماد محل و مکان و روز و ساعت برگزاری به اطلاع خانواده عروس می رسد و ضمنا...

فرهنگ و آداب و رسوم ایل قـشقـایی

    قشقائی یکی از دو ایل بزرگ و کهن ایران زمین است (ایل بزرگ دیگر بختیاری است.) بـیشتر ایل قـشـقایی در استان فارس ساکن هستـند. بسیاری از آنها هنوز بصورت سیار در فصول مخـتـلف سال از یـیلاق به قـشلاق کوچ می کنند. قـشقایی‌ها همچـون بسیاری دیگر از اقلیتهای نـژادی، ترک تبار هستـند. اینان قومی دلیرند که شکست دادن و تسلیم کردنشان کاریست بسیار مشکل. یكی از مناطق مهم عشایری ایران, استان فارس می‌باشد و بزرگترین ایل ایران (ایل قشقایی) با شش طایفه در فارس به كوچ روی ادامه می‌دهند. علاوه بر ایل قشقایی ایل خمسه و ایل محسنی و همچنین طوایف كوچكتری به زندگی عشایری خود در فارس ادامه می‌دهند.ایل قشقائى یکى از ایلات مهم ترک زبان ایران است. مرکز اصلى این ایل فارس است. قشقائى‌ها در دوره‌هاى مختلف به‌تدریج به این سرزمین کوچیده و در آن ساکن شده‌اند. عشایر ترک‌زبان در سراسر ایران پراکنده هستند. استقرار ایلات ترک در مناطق گوناگون ایران در ...

ده فرمان آداب معاشرت

      نشست های اجتماعی بخش مهمی از كار را تشكیل می دهند. در این گردهمایی هاست كه می توان به همراه دوستان تفریح كرد،‌ با مشتری های جدید آشنا شد و قراردادهای مختلف بست. اما از سویی دیگر این نشست ها می توانند دام هایی خطرناك باشند. كافی است بیش از حد احساس راحتی كنید و خودمانی شوید، قوانین پنهان اجتماعی را زیر پا بگذارید و در نتیجه به راحتی خود را نابود كنید، در حالی كه هیچ وقت نمی فهمید چرا؟ در متن زیر ده دستور آداب معاشرت آورده شده، که توصیه می کنیم به دقت آنها را بخوانید و سعی كنید به اندازه بیماری وبا از آنها دوری كنید. اگر همكاران بی احتیاطتان می خواهند به این محدوده ممنوعه پا بگذارند، به خودشان مربوط است ولی بهتر است شما حواستان را جمع کنید كه درگیر چنین دردسرهایی نشوید.   عدم توجه: روی برگرداندن از شخصی كه در حال صحبت با شماست، نشانه بی ادبی است. بذل توجه یكی از اصلی ترین نشانه های آداب معاشرت، و بهترین تمجید از طرف مق...

قوانيني براي رعايت نکردن

   

چند قانون آداب معاشرت 1

      کافيست نگاهي به دور و اطراف خود بياندازيد تا متوجه شويد در جامعه ما تنها شمار اندکي از افرادمتشخص و با نزاکت بجاي مانده است. در روزگاران پيشين به آداب و نزاکت اجتماعي بهاي بيشتري داده مي شد. اما افسوس که جامعه امروز دستخوش تحولات گوناگوني گشته است.مقصود من آن نيست که مردم بايد همانند ربات آداب معاشرت را يك به يك و مو به مو، رعايت واجراکنند بلكه رعايت برخي آداب پسنديده بشما کمك خواهد آرد تا شان و منزلت اجتماعيتان ارتقا يابد. من نكاتي را گرداوري کرده ام که مي تواند شما را از يك فرد عامي به يك انسان متشخص و مؤدب تبديل کند.با رعايت اين نكات ساده به شما اطمينان ميدهم که ديگران شما را در زمره افراد با اصل و نسب و فرهيخته قرار خواهند داد.شخصي که ديگران آرزوي معاشرت و شراکت با وي را دارند. و لازم به ذکر است که همواره مردم از ملاقات با يك فرد با شخصيت خوشنود خواهند شد.     ١- هميشه مودب باشيداگر از کسي به دليل رفتار نا خوشاي...

چند قانون آداب معاشرت 2

      با رعايت اين نكات ساده به شما اطمينان ميدهم که ديگران شما را در زمره افراد با اصل و نسب و فرهيخته قرار خواهند داد.شخصي که ديگران آرزوي معاشرت و شراکت با وي را دارند. و لازم به ذکر است که همواره مردم از ملاقات با يك فرد با شخصيت خوشنود خواهند شد.

فرهنگ بوق ها

        بوق زدن های بیجا تنها گوشه ای از فرهنگ نادرست رانندگی در جامعه ماست. بخشی از ذهنیت افراد جامعه درباره شهرها و سکونت شهری با همین صدای بوق های مزاحم پیوند خورده است و حداقل درباره پایتخت می توان گفت بدون صدای همهمه بوق های ممتد و مقطعی چیزی کم دارد! برخلاف نارسایی های فرهنگی جورواجور که در اغلب حوزه ها سکونت شهری را برای افراد دشوار می سازد بوق ها در قاموس رانندگی ایرانیان از فرهنگی غنی، پویا و خلاق برخوردارند که به تناسب زمان و شرایط پیش می رود و هیچ قانون و اخلاقی حریفش نیست. آنچه در این میان کمتر به آن توجه می شود معنای بوق هاست. هر شهروندی از صبح که چشم باز می کند تا شب هنگام که در رویای آرامشی دیده بر هم می گذارد صدها و شاید هم هزاران صدای بوق را می شنود بی آن که بداند هر کدام از آنها معنایی دارند. احتیاط و هشدار فلسفه وجودی بوق در خودروهاست، اما در فرهنگ غنی بوق در مرامنامه رانندگی، بوق های معنادار دیگری هم ...

بلوتوث رفتار ما

      می گوید بلوتوث گوشی ات را روشن کن، می خواهم یک کلیپ برایت بفرستم ... روشن می کنم و منتظرم پیامش را دریافت کنم، لحظاتی بعد کلیپ دریافتی را نگاه می کنم و تاسف می خورم. نه، فکر بد نکنید، قصه بلوتوث سیاه نیست. ماجرا آن گونه که بسیاری از ما خیال می کنیم هم ضداخلاقی نیست، ضد اخلاقی هست اما نه به آن معنا که با رفتار زشت و گنا ه آلود در هم تنیده باشد که همگان آن را ضداخلاقی می دانند. موضوع بلوتوث، از آن نوع مسائلی است که خیلی ها آن را نه تنها گناه نمی دانند بلکه خلاف هم به حساب نمی آورند بلکه نادیده گرفتن آن را «زرنگی» هم تصور می کنند! بله، موضوع، ترافیک و فرهنگ رانندگی است و مقایسه آن در ایران و جاهای دیگر، اول یک جای دیگر را نشان می دهد؛ خودروها در میان خط ها حرکت می کنند و از مسیر خود می روند اما در ایران، خودروها لایی می کشند، جلوی هم می پیچند و ...در پازل بعدی پارک؛ در جای دیگر، خودرو با زدن چراغ به سمت محل پارک می رود، دیگر...

اصول آداب معاشرت در محل كار

        آداب معاشرت در محل كار به معني اين نيست كه بايد رسمي و اتوكشيده باشيم. بلكه بايد عادت هاي بد را كنار بگذاريم. در اين مقاله ما تنها به چند نوع از عادات بد را براي شما اشاره مي كنيم :