نگاهی به تاریخچه گلیم و فرش در ایران

در طول تاریخ فرش و تابلو فرشهای ایرانی از نظر زیبایی و هنر نقش مهمی در اقتصاد کشورو خانواده ها داشته که شایسته است بیشترتوجه به این هنر ارزشمند که یادگار نیاکان ما میباشد و برای خلق آن رنجهای زیاد و راههای بسیار طی شده است داشته باشیم باید پذیرفت که پیدایش هنر ارزنده قالیبافی به یکباره و خلق الساعه نبوده بلکه به تدریج و بنا به اصول علمی و روند قدم بقدم روبه رشد حسب قواعد سنت تمدنهاو میزان علاقه واحتیاجات مردم آن روزگار بوده که راه تکامل در بافت وسایر عواعل تولید را پیموده است تا به زمان خشایارشا حدود 2489سال قبل رسیده است . پس قدمت و پیشینه فرش را در ایران باید در سده های پیشین تر جستجو کرد و مسائل اجتماعی مردم هر عصر مدیون جامعه پیش از خود بوده که تجربیات هنری خود را به نسل جوان تر آموخته است .  

به چه نكاتي در خريد فرش دقت كنيم

     

مزاياي رنگهاي گياهي درفرش

      دكتر هرالد بومر يكي از فرش شناسان آمريكايي در مقاله‌اي كه در خبرنامه فرش فروشان آمريكا منتشر كرده است، به بررسي مزاياي رنگهاي پرداخته كه چكيده آن در پي مي‌آيد: اساس زيبايي رنگهاي طبيعي در چيست؟ چگونه شد كه ظهور رنگهاي مصنوعي مجموعه رنگهاي طبيعي را در صد سال گذشته برهم زد يا حتي از بين برد؟ آيا ما بايد به دوران قبل از علمي شدن باز گرديم و قدرت اسرار آميز رنگهاي به دست آمده از گياهان وحشرات را ـ آن گونه كه امروزه در بسياري از جزوات منتشره درباره رنگهاي گياهي توصيه مي‌شود ـ احيا كنيم؟ يا ما بايد در جستجوي «روح طبيعت» برآييم تا پاسخي بر اين پرسشها بيابيم؟رنگرزي با مواد رنگي طبيعي محدوده‌اي نيست كه قوانين طبيعت دست رد به سينه ما بزند بلكه برعكس ما مي‌توانيم دلايل منطقي زيادي بيابيم كه حاكي از كيفيت عالي رنگهاي طبيعي هستند.صنعت قاليبافي امروزه رنگهايي را به دست مي‌دهد كه فقط از سه رنگ اصلي تشكيل شده‌اند: آبي، ...

فرش ؛ زينت هميشگي‌خانه‌

  امروزه خيلي‌ها هستند كه ترجيح مي‌دهند روي سراميك‌هاي منزلشان به جاي يك فرش، تنها يك قاليچه كوچك پهن كنند. اصلا معتقدند، دكوراسيون منزلشان با پهن كردن فرش خدشه‌دار مي‌شود. پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌هايمان‌ معمولا اين شيوه را نمي‌پسندند. شايد به اين دليل كه زمان آنها يكي از راه‌هاي سنجش اعتبار مالي افراد، با فرش‌هاي دستباف پهن شده در خانه‌شان انجام مي‌شده است.اما سبك‌هاي جديد دكوراسيون يا حتي تغيير سليقه‌ها، هيچ‌كدام باعث نمي‌شود از هنر اصيل ايراني غافل بمانيم. اصلا گويي خانه‌هاي ايراني با فرش‌ ايراني عجين شده است. بنابراين حذف فرش از دكوراسيون منزل به بهانه مدرن شدن، كار درستي نيست. در حالي كه مي‌توان با انتخاب يك مدل مناسب، هماهنگي قابل قبولي بين ساير وسايل منزل ايجاد كرد.     گام اول: خريدسعي كنيد از مراكزي خريد فرش را انجام دهيد كه داراي مدل‌هاي متنوعي باشند. ابتدا ابعاد و اندازه موردنظر براي فرش ر...

فرش ماشینی و دستبافت کدامیک؟

   

تاريخچه و معرفي گليم 1

     

تاريخچه و معرفي گليم 2

      گليم مناطق مختلف ايران گليم ايل سون ( شاهسون ):سون ها از اتحاد 50 ايل در ناحية آذربايجان به وجود آمده اند. مهم ترين بافت آنها گليم هاي سوماك است كه در زبان محلي به آن ورني مي گويند. به طور كلي از طرح هاي هندسي شكسته با رنگ هاي ملايم استفاده مي كنند و كمتر مي توان دو گليم ايل سون را از نظر طرح و رنگ مشابه يافت. بهترين رو اسبي در ايران جل اسب هاي سون است كه به صورت 6 تكه با رنگ هاي متنوع است.   گليم لري:لرها گليم هاي مرغوبي مي بافند كه اغلب با رنگ هاي سياه، سبز، آبي، سفيد با نقوش خاص منطقه مشخص مي شود. بهترين بافت لرها خورجين بزرگ براي نگهداري اثاث خانه است. حاشية آنها را براي آنكه محكم باشد قالي بافي مي كنند.   گليم هرسين:گليم هرسين بنا بر ذوق و سليقة بافنده و شرايط اطراف او بافته مي شود. در حاشيه و زمينة نقش ها ريز و پر بافته مي شوند، به طوري كه جاي خالي در اين گليم وجود ندارد. از پشم بز به علت ضد بيد بودن در حاشية گليم استفا...

سیرتحول بته جقه درقالی ایران

    بته عنصری تزئینی است که ریشه ای بسیار عنی و پیچیده در ایران دارد که به شکل شعله آتش ، میوه ، درخت کاج ، سروی خمیده ، مرغی که سر درسینه فرو برده ، زاهدان ماد ر ویا زنی که چادر به سر دارد و سر در گریبان فرو برده است گروهی بته را مظهر رمزی شعله آتشکدههای زرتشتی ، تمثیل بادام ، گلابی ،انجیر ، ودر جایی به میوه نخل ، سنوبر دانسته اند ویا پرنده مهر یا مشتبه ساختن آن با شیارهای رودخانه جوضا که در مسیر خود از دره کشمیر به جلگه هندوستان می رود ، میوه انبه ویا سو گی به معنی طوطی ماده در هندوستان ونشانه احترام و اعتقادی است که در باور های عامه دو کشور ایران و هند برای این نقش قا ئلند . در زبان انگلیسی بته معمو لا به نام مخروط لاغر شده یا میوه کاج باریک شده است . به هر حال بته را بیشتر به درخت وگیاه ربط داده اند تمام موارد مذکور طرحهایی هستند که جزئی از اسطوره ها و اعتقاذات ایرانیان قدیم بوده و تحت تاثیر فرهنگ و شرایط اجتماعی قرنها ب...

علامات مخصوصه وآگاهي‌رساني برفرش ايراني

    بخت با دولت‌مردان قاجار يار بود که فرش ايراني به هنگام زمام­داري آنان خوشايند فرنگيان قرار گرفت و صادرات انبوه فرش ايراني، درآمدي هنگفت و فزاينده را برايشان به ارمغان آورد. درباريان قجر و وابستگانشان تا بدانجا شيفته فرش ايراني بودند که وقتي شوق بازيچه اي تازه‌وارد به نام "فتوغراف" آنان را به ثبت لحظه‌هايشان وامي­داشت، ايستاده يا نشسته بر دستبافته اي زيبا در برابر دوربين قرار مي­گرفتند و يا همين بافته ­هاي هنرمندانه و سفارشي را در مناسبت­ها پيشکش يکديگر مي‌کردند.پيوند و نزديکي فرمانروايان قاجاري با فرش ايراني تا بدان پايه بود که برخي از طرح‌هاي نامدار فرش را به نام ايشان خوانده اند آن چنانکه طرح "گلداني ظل السلطاني" را به فرزند ناصرالدين شاه "ظل السلطان" نسبت داده اند و طرح "وزير مخصوص" را به نام "غلامحسين خان وزير مخصوص" والي فارس در عهد قجر خوانده اند.صادرات فرش دستباف ايراني که از دوره ناصرالدين شاه سامان ...

فرش ترکمن ؛اوج هنرو هويت زنان کرانه خزر

  "دو تا قرمز، يکي زرد به زير، دو تا نارنجي"، اين کلمات لالايي گوش نوازي است که دختر ترکمن صحرا از مادر به يادگار دارد و هر روز تکرار مي کند تا اوج هنر و هويت را براي هميشه تاريخ زنده نگه دارد.رنگ چهره اش مثل قالي پرنقش و نگار شده، از قامتش مي توان داستان رنج زندگي هنرش را فهميد. دختران ترکمن پس از ازدواج و "آنق گذاري"( کلاه مخصوص زنان متاهل)، روغن، يک کاسه آرد و يک "ايگ"هديه مي گيرند که ايگ يا دوک نخ ريسي نشانه اي است براي پويايي و فعاليت و ريشه در تاريخ و هويت زنان ترکمن دارد.امروز گلستان و ترکمن با فرش و قالي ترکمن شهرت جهاني دارد و اين شهرت مرهون تلاش زنان و دختران بي نام و نشان و هنرپردازي است که با هر تار و پود تابلويي از عشق و شيدايي را به تصوير مي کشند."گول" نقش اصلي فرش ترکمن است که بافته هاي هر قوم به وسيله آن از بافته هاي اقوام ديگر متمايز مي شود و پشم و پنبه از مواد اوليه براي توليد اين هنر ماندگار است.به رغم ترويج رنگه...

نگهدارى فرش

    قالى‌ها و ساير زيراندازها براساس خصوصيات و مواد تشکيل‌دهندهٔ آنها، آسيب‌پذير و در معرض آفات و صدمات هستند. به‌منظور جلوگيرى از ايراد صدمات به فرش، در مراحل مختلف از جمله انباردارى مواد اوليه، رشتن و بافتن و بکارگيرى الياف، عدل‌بندى و حمل‌ونقل و بهره‌بردارى از فرش بايد اقدامات لازم صورت گيرد. مبارزه با آسيب‌هاى فرش از طريق مواد اوليه آن را ساده و ارزانى است؛ و نياز به تخصص چندانى ندارد. مثل انتخاب مواد اوليهٔ سالم و مراقبت در حفظ سلامت اين مواد در حين حمل‌ونقل، انبار کردن، شستشو، رنگرزي، ريسندگى و ...، ضد بيد نمودن فرش و مواد اوليه يکى از بهترين راه‌هاى اين مراقبت است. از طريق حفاظت فرش‌هاى بافته شده نيز مى‌توان اين مراقبت را ادامه داد: از تا کردن و لوله کردن دستباف‌ها بايد خوددارى شود. چنانچه لازم شد براى مدت طولانى اين کار انجام شود، بايد لابه‌لاى فرش تنباکو يا نفتالين يا ساير مواد ضد حشرات ريخته شو...

قالی زربفت جوشقان

    ● موقعیت جغرافیایی جوشقان منطقه ای است کوهستانی که در کوهپایه های کوه کهرود در جنوب کاشان و در ۱۰۸ کیلومتری شمال غربی اصفهان و مشرف بر شاهراه تهران اصفهان، دردره کوه ورغانه واقع شده است. در فرهنگ آبادیهای ایران نام چندین محل را تحت عنوان جوشقان می یابیم. تشابه اسمی این محل با دیگر مناطق که تولیداتی با خصوصیات جوشقان را ندارند، سبب شده تا از نظر اجتناب از سردرگمی با افزودن کلمه قالی از آن تحت عنوان جوشقان قالی یاد شود.   ● سوابق تاریخی گر چه بافت قالیهای ابریشمی در جوشقان از سالهای قبل از سلطنت صفویان متداول بوده است، با این حال جهت ذکر سوابق مستند تاریخی از بافت قالی در جوشقان به فرمانی که در سال ۹۵۰ هجری از طرف شاه طهماسب صفوی مبنی بر دستور العمل جامعی برای پذیرایی از محمد همایون پادشاه هندوستان به عنوان حاکم خراسان صادر شده اشاره می شود: " در این فرمان درباره تقدیم هدایای مخصوص به همایون شاه، از قالیچه های مخ...

نگاهي به هنرفرش و گليم آذربايجان شرقي

    آذربايجان شرقي به عنوان بخشي كهن و تاريخي از سرزمين ايران داراي رشته‌هاي گوناگون و متنوع صنايع دستي است.از مهمترين صنايع دستي استان آذربايجان شرقي مي‌توان به قالي و گليم بافي اشاره كرد كه از شهرتي جهاني برخوردار است . جاجيم بافي، رنگرزي سنتي و چاپ كلاقه‌اي، سوزن دوزي، سفالگري و سراميك سازي، فرآورده‌هاي پوست و چرم، هنرهاي مرتبط با چوب، حصيربافي، طراحي سنتي و نگارگري، صحافي و جلدسازي سنتي و گيوه دوزي و چاروق دوزي از جمله ديگر رشته‌هاي صنايع دستي اين استان است.   قالي بافي:منطقه آذربايجان و به‌ويژه شهر تبريز از ديرباز در خلق قالي‌هاي نفيس، نقش عمده‌اي داشته است.سابقه تاريخي هنري اين مردم به دوران مادها مي‌رسد. طراحي فرش در اين مرز و بوم، سابقه طولاني دارد و طراحان بزرگي در اين منطقه وجود داشته‌اند كه با خلق آثار گرانبها و باارزش، خدمات ارزنده‌اي به فرش ايران كرده‌اند.   تبريزتبريز يكي از مراكز بافندگي ...

گلیم نقش برجسته؛ اصیلترین دستبافته ایلام

  استان ایلام همچون ستاره ای تابناک بر آسمان تاریخ و فرهنگ ایران می درخشد و هنرمندان زاییده این دیار، دستانشان آفریننده زیباییهایی است که به حق صنایع دستی و دستبافته ها گل سرسبد این زیبایي هاست.صنایع دستی قرنهای متمادی است که برای گروههای کثیری از مردم ایران زمین، کار، شغل و درآمد ایجاد کرده و نه تنها در زندگی اقتصادی و اجتماعی بلکه در حیات فرهنگی آنان نیز جایگاه شایسته و والایی داشته است.خطه قهرمان پرور استان ایلام که قدمتی به بلندای تاریخ کهن ایران و سابقه ای درخشان در فرهنگ، هنر و تمدن جهان دارد، از دیرباز تاکنون از مراکز مهم تولید صنایع دستی از جمله زیراندازهای سنتی بوده است و از گذشته دور تا به امروز صنعتگران سخت کوش و با ذوق ایلامی کوشیده اند تا با تولید زیراندازهایی نظیر قالی، گلیم و دستبافته هایی دیگر چون "سیاه چادر" و "چیغ(چیت)، "جاجیم" و....اندیشه ها و افکار، ذوق و خلاقیت و در نهایت ایمان خود به خالق هستی و اع...

فرش دستباف ؛ هنر600 ساله مردم خراسان

        فرشهای بافت خراسان جنوبی مشهورترین فرشهای ایران در گذشته بوده که تاریخچه آن به دوران حکومت شاهرخ میرزا در هرات بر می گردد و حدود 600 سال پیش در این منطقه بافته می شد.ایرانیان از صدها سال پیش تاکنون در محصولات ابریشمی، پشم، سنگهای گران قیمت و فرش شهره بوده اند و بازرگانان اروپایی از طریق جاده ابریشم به داد و ستد با آنها پرداخته اند. اقتصاد کشور ما به دلیل اتکا به نفت خام، اقتصادی تک محصولی است و برای رهایی از این تنگنا، عوامل بنیادی جامعه باید برای تنوع بخشیدن به صادرات غیر نفتی و توسعه آن قدمهای موثری بردارند.از آنجا که نفت سرمایه ای تمام شدنی است، تولیدات صنایع دستی به عنوان فراورده های صادراتی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.صنایع دستی یکی از مساعد ترین زمینه های اشتغال زایی است و در به کارگیری نیروهای خلاق نقشی موثر دارد و باید به عنوان راه حلی برای مشکلات جوانان مورد بررسی قرار گیرد که در این راستا ش...